کرسی آزاد اندیشی”انسان در دو نگاه”برگزار شد.

کرسی آزاد اندیشی”انسان در دو نگاه”برگزار شد.

 به گزارش روابط عمومی بسیج دانشجویی دانشگاه تبریز؛

کرسی آزاد اندیشی “انسان دردونگاه ” امروز یک آبان در کلاس ۳۰۴ دانشکده روانشناسی با حضور دکتر حمداللهی و جمعی از دانشجویان مشتاق برگزار شد.

در ابتدای کرسی مجری با اشاره به روال کر‌سی‌ها در سال‌های قبل بیان کرد: ابتدا نفراتی که در کرسی‌ها برای صحبت کردن ثبت‌نام کردند به بیان نکات خود می‌پردازند. به دلیل اینکه کرسی‌ها محوریتشان با دانشجویان است و دانشجویان به تبیین محوریت‌های خودشان از زاویه‌های مختلف می‌پردازند.

سپس از دانشجویانی که ثبت‌نام کرده بودند دعوت شد تا به روی سن تشریف ببرند و در مدت هفت دقیقه نظرات خود را بیان کنند.

دانشجو۱: وقتی انسان را در تفکر فلسفی بررسی میکنیم، نظرات مختلفی در غرب و نظرات مختلفی در اسلام وجود دارد. در بحث انسان در اسلام اینگونه است که انسان از ریشه انس یا نسی مطرح  شده است. انس یعنی انس گیرنده با محیط و نسی یعنی فراموش کننده. انسان را در تفکر اسلامی خیلی بها داده‌اند، مثلا جناب ملاصدرا مطرح میکنند که انسان گل سرسبد آفرینش است. نگاه بوعلی به انسان یک نگاه کاملا متفاوتی است. در تفکر جناب فارابی نیازی به وجود یا حضور نبی نیست چون نبی قبلی ما عقل است هر انسان به ذات خود یک نبی دارد. در غرب هم اشخاصی مثل جناب افلاطون و ارسطو نظراتی راجب انسان بیان کرده‌اند. در غرب بیشتر دوره کانت را مطرح میکنند، موضوع فلسفه کانت کلا بحث انسان شناسی است.

جریان اومانیسم یعنی اسارت انسان. یعنی انسان در مقابل خدا. بحث انسان در تفکر غربی اومانیسم این است که کسانی بودند که بعد از دوره‌ی رنسانس به مسائل علوم انسانی روی آوردند، بعدها اومانیسم دچار تحریف شد و گفتند که اومانیست‌ها معتقدند که انسان برتر از خداست، البته اگر اومانیسم این را مطرح کند ما میتوانیم به راحتی دلیلی را که جناب شیخ شهاب الدین سهروردی مطرح کردند را بیان کنیم؛ ایشان می‌گویند که صفات را بر سه قسم تقسیم میکنیم، صفات حقیقی، صفات اضافی و صفات ذات اضافه. این عبد بودن صفت ذات اضافه است نه صفت حقیقی که در ذات باری تعالی خللی ایجاد کند.

اشرف مخلوقات نه به معنای برتر کلمه، اشرف یعنی اشراف داشتن، یعنی تنها موجودی که در این جهان تسلط بیشتری بر زندگی خود دارد انسان است.

جمع بندی دانشجو۱: انسان هم در غرب و هم در اسلام مورد تکریم قرار گرفته است. انسان اشرف مخلوقات به  معنای برتر کلمه نیست بلکه به معنای تسلط بیشتر کلمه است. حذف بعد روحانی انسان به لحاظ عقلانی اصلا ممکن نیست و اگر درغرب مورد حذف واقع شده‌است می‌توانیم پاسخ‌های فراوانی را از جناب شیخ الرئیس و جناب صدرا بر این اقامه کنیم.

دانشجو۲: ما وقتی علوم انسانی می‌خوانیم همه‌ی این‌ها هدفشان چیست؟ علوم انسانی که ما می‌خوانیم باید به دنبال این باشد که ما را رشد و تعالی دهد و ما را به سعادت برساند و مشکلاتی که در جامعه وجود دارد، آسیب‌های اجتماعی که وجود دارد را حل کند. علوم انسانی در صدد این است که انسان را رشد دهد. برای همین ابتدا باید یک تعریفی از انسان داشته باشیم.

مکاتب روانشناسی از آغاز تاکنون از جمله رفتارگرایی، شناخت گرایی، روانکاوی و زیست شناختی که هر کدام نظریه خاص خود را دارند. این مکاتب هر کدام به یک بعد انسان اشاره کرده‌است و سعی کرده که روی آن تمرکز کند و آن مسائل را پیش ببرد. اگر درسی را در روانشناسی می‌خوانیم که ابعاد شخصیتی انسان را بررسی می‌کند، زیربنای فکری آن غلط باشد به تبع، نتیجه غلط آن را در جامعه مشاهده می‌کنیم. بحث اومانیسم، انسان‌انگاری را مطرح می‌کند که انسان اول مطرح است یعنی هرچه هست انسان و لذت‌های انسانی است که مادیت را مطرح می‌کند یا مثلا در زیست شناختی اینگونه مطرح است که انسان دارای یک سری هورمون‌ها و نورون‌هایی است که اگر کم و زیاد شود ماده‌ای وجود دارد که دارای شعور است و این می‌تواند رفتارهای انسان را تنظیم کند. در مقابل این دیدگاه‌ها ،دیدگاه اسلامی می‌گوید که انسان دارای ابعاد مختلفی است. یک انسان کامل وجود دارد؛ یک انسان تمام. انسان موجود کاملی است و در جهت کمال پیش می‌رود و همه‌ی علوم در جهت کمال‌طلبی انسان پیش می‌رود. انسان دارای ابعاد مختلفی است که علاوه بر جسم دارای روح هم می‌باشد. برای رسیدن به کمال باید همه‌ی ابعاد به صورت متوازن رشد کند.

اگر صرفا به بعد مادی قضیه توجه کنیم یعنی روح آن فرد صرفا به صورت حیوان است. انسان با آن حیوان فرق نمی‌کند و روح آن فرد مسخ شده است. اگر به بعد معنوی انسان توجه نکنیم به انحراف کشیده میشویم.

جمع بندی دانشجو۲: بررسی کردیم که علوم انسانی در صدد بررسی انسان است پس ما ابتدا باید یک دیدی نسبت به انسان داشته باشیم. ما می‌خواهیم انسان را با چه دیدی از چه نگاهی و با چه ابزاری بررسی کنیم. ابزار هم مهم است که صرفا تجربی، عقل گرایی یا ابزارهای دیگری هم می‌شود بکار برد. دیدگاه روانشناسی برخی مشکلات مثل افسردگی و اضطراب و… را حل کرده است؛ اما چون انسان را فاقد روح می‌داند ممکن است ما به طور سطحی مشکل را حل شده ببینیم ولی ریشه‌ی آن حل نمی‌شود.

بعد از جمع‌بندی، مجری از استاد برای بیان نظراتشان، درخواست کردند تا به روی سن تشریف بیاورند.

استاد: علم بشر به دنبال شناخت و معرفت است. چیزی که مربوط به واقعیت باشد. اما اگر بصیرتی نگاه کنیم آنچه در چشم ما بیشتر جلوه می‌کند و شناخت و پرداختن به آن‌ها ارزش و اهمیت بیشتری دارد، شناخت خود انسان است.

باید بدانیم انسان چیست و کیست؟ از همان زمانی‌که انسان بوده، این سوال مطرح شده و دیدگاه و نظرات مختلفی از عالمان و دانشمندان ارائه شده‌است و عمده تعاریف از ادیان و معارف و مکاتب مختلف بشری است. اما عمده این تعاریف غلط نیستند به این معنا که آن تعاریف بر انسان صدق می‌کنند و ما فکر می‌کنیم که با این تعاریف ما انسان را شناختیم در حالی‌که بسیاری از این تعاریف ناقص است. درد اساسی که در علوم مدرن به خصوص علوم انسانی وجود دارد این است که دچار مغالطه ” کنه و وجه” است. اکثر علومی که ما می‌خوانیم دچار این مغالطه هستند.

مغالطه‌ی “کنه و وجه” یعنی یک بخشی، یک گوشه ای، یک قسمتی از یک حقیقت و واقعیت را به عنوان تمام آن حقیقت و واقعیت معرفی کنید.

تعریف‌هایی که از انسان ارائه شده عمدتا از این مغالطه است.

مثلا می‌گوییم که انسان فقط حیوان است در حالی‌که فقط لایه‌ای از انسان را بیان می‌کند و سوالی پیش می‌آید که انسان تا کجا امتداد دارد؟ اگر می‌گوییم انسان حیوان است این یکی از لایه‌های عمیق انسان است که با حرکت لایه‌ها به آخرین لایه که خداوند است می‌رسیم و باید در این راه شناخت، در کنار نظریات دانشمندان از قرآن غافل نشویم. در آیه‌ی “ولاتکونوا کالذین نسوا الله فانساهم انفسهم” که خداوند بیان می‌کند مثل آنهایی نباشید که خدا را فراموش کرده‌اند و خدا خودشان را فراموش‌اند. دو دیدگاه وجود دارد:

۱-انسان فقط همین جسم و بدن حیوانی است و تمام.

۲- انسان یک حقیقت ممتدی است که لایه‌های عمیقی دارد.

حقیقت انسان بی‌پایان است. هر چقدر به آن مبنا توجه کنیم می‌توانیم امید داشته باشیم که آن مقدار انسان را شناختیم.

  • photo_2018-10-24_14-20-38
  • photo_2018-10-24_14-20-33
  • image_2018_11_13-12_58_43_824_bOs

نوشته های مرتبط

نظری بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده + هشت =